Sách và cộng đồng – Trường Tiểu Học Tô Hiến Thành

TH Tô Hiến Thành hưởng ứng ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam 21/4

phamtungloc — Wed, 10 Jun 2026 13:06:31 +0000

Trong hành trình phát triển của nhân loại, sách luôn được coi là nguồn tri thức quý giá, là chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa hiểu biết và hoàn thiện nhân cách con người. Dù xã hội ngày càng hiện đại với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sách vẫn giữ nguyên giá trị bền vững, trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu trong học tập, lao động và cuộc sống.

Nhằm tôn vinh giá trị của sách, khẳng định vai trò quan trọng của văn hóa đọc đối với sự phát triển trí tuệ và nhân cách con người, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam được tổ chức hằng năm vào ngày 21 tháng 4. Đây không chỉ là sự kiện văn hóa ý nghĩa mà còn là dịp để mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh cùng nhìn nhận sâu sắc hơn về ý nghĩa của việc đọc sách trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng xã hội học tập hiện nay.

Đối với nhà trường, việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc chính là nền tảng quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Một môi trường giáo dục giàu văn hóa đọc sẽ giúp học sinh hình thành thói quen tự học, rèn luyện tư duy độc lập, phát triển khả năng sáng tạo và nuôi dưỡng tâm hồn nhân ái. Sách không chỉ cung cấp kiến thức mà còn bồi dưỡng lý tưởng sống, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về truyền thống dân tộc, trân trọng quá khứ và có trách nhiệm với tương lai.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, Thư viện Trường TH Tô Hiến Thành triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm lan tỏa tình yêu sách, xây dựng thói quen đọc sách thường xuyên trong toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.

Nhà trường đẩy mạnh công tác tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 thông qua nhiều hình thức phong phú như đăng tải trên trang thông tin điện tử của nhà trường, tuyên truyền trên các nhóm Zalo lớp, Zalo trường và lồng ghép nội dung trong các giờ sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp. Qua đó góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của sách, khơi dậy tinh thần học tập suốt đời trong toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.

Các giáo viên chủ nhiệm tích cực tuyên truyền tới phụ huynh học sinh thông qua nhóm Zalo lớp, khuyến khích phụ huynh dành thời gian đọc sách cùng con tại nhà, dù là sách giấy hay sách điện tử. Đồng thời hướng dẫn học sinh biết sử dụng máy tính, thiết bị điện tử và internet một cách an toàn, hiệu quả để tìm đọc những cuốn sách hay, phù hợp với lứa tuổi, góp phần hình thành thói quen học tập chủ động và lành mạnh.

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026), nhà trường tổ chức tuyên truyền, giới thiệu những cuốn sách hay về lịch sử dân tộc, truyền thống cách mạng, lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc, giúp học sinh hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình, độc lập và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Song song với đó, nhà trường phát động phong trào quyên góp sách, trang thiết bị đọc sách, đồ dùng học tập trong toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh nhằm hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, các thư viện vùng sâu, vùng xa và các đối tượng bảo trợ xã hội. Hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm cộng đồng và tình yêu tri thức.

Phong trào đọc sách trong nhà trường tiếp tục được đẩy mạnh thông qua việc tổ chức Ngày đọc sách chung tại Thư viện, mở cửa phục vụ bạn đọc tất cả các ngày trong tuần nhằm tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ, giáo viên và học sinh tiếp cận sách thường xuyên hơn. Thư viện trở thành không gian học tập thân thiện, sáng tạo, khuyến khích tinh thần tự học và khám phá tri thức.

Nhà trường cũng tạo điều kiện để học sinh tích cực tham gia cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, qua đó giúp học sinh phát huy khả năng cảm thụ, sáng tạo và lan tỏa tình yêu đọc sách tới cộng đồng.

Bên cạnh đó, nhà trường tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 như: thi đọc sách, kể chuyện theo sách, vẽ tranh, tìm hiểu về sách theo các chủ đề; huy động học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm đọc sách; bố trí gian trưng bày, giới thiệu sách và các mô hình tiêu biểu về phát triển văn hóa đọc trong trường học. Những hoạt động này không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn giúp học sinh tiếp cận sách một cách sinh động, gần gũi và đầy hứng thú.

Nhằm ghi nhận và lan tỏa những tấm gương tích cực trong xây dựng văn hóa đọc, nhà trường sẽ kịp thời tuyên dương, khen thưởng các tập thể và cá nhân có nhiều đóng góp trong việc phát triển phong trào đọc sách, góp phần xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, sáng tạo và giàu tri thức.

Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 không chỉ là một hoạt động mang tính sự kiện mà còn là hành trình lâu dài nhằm xây dựng thói quen đọc sách bền vững trong mỗi cán bộ, giáo viên, học sinh và mỗi gia đình. Khi văn hóa đọc được nuôi dưỡng, tri thức sẽ được lan tỏa, nhân cách được bồi đắp và tương lai của thế hệ trẻ sẽ được kiến tạo vững chắc hơn.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, mỗi chúng ta hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ: mở một cuốn sách mỗi ngày, chia sẻ một cuốn sách hay và cùng nhau xây dựng một môi trường học đường giàu tri thức, nhân văn và phát triển bền vững. Hãy để sách trở thành người bạn đồng hành trên hành trình học tập suốt đời.

HÂN HOAN NIỀM VUI KHAI GIẢNG NĂM HỌC MỚI 2025 – 2026

phamtungloc — Tue, 27 Jan 2026 14:58:01 +0000

Hòa chung không khí tưng bừng, phấn khởi của hàng triệu học sinh trong cả nước đón chào năm học mới. Sáng nay 05 tháng 9 năm 2025, thầy và trò Trường Tiểu học Tô Hiến Thành long trọng tổ chức Lễ Khai giảng năm học 2025 – 2026 và chào đón các em học sinh lớp 1 đến trường. Đến dự buổi lễ có các đại biểu đại diện cho Đảng ủy – HĐND – UBND phường Vĩnh Tuy và đại diện cha mẹ học sinh các lớp, cùng với toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh Trường Tiểu học Tô Hiến Thành.

Mở đầu chương trình là nghi thức đón chào các em học sinh lớp 1, trên khuôn mặt hồn nhiên của các em vẫn còn đó sự bỡ ngỡ nhưng vẫn sáng lên niềm háo hức, phấn khởi trong tiếng trống rộn ràng với cờ hoa phấp phới.

Tiếp theo buổi lễ, cô giáo Phạm Phương Liên , Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường thay mặt lãnh đạo nhà trường đọc diễn văn khai giảng và thầy Đào Quốc Vịnh – Chủ tịch Hội đồng quản trị nhà trường gióng trống khai giảng năm học mới 2025 – 2026.

Trong khuôn khổ diễn văn khai giảng cô Phạm Phương Liên nhấn mạnh, trong năm học 2024 – 2025 vừa qua với sự cố gắng nỗ lực phấn đấu của toàn thể cán bộ giáo viên, NV và HS, nhà trường đã đạt được những kết quả đáng tự hào khi được cấp trên biểu dương và có nhiều học sinh đạt giải cấp thành phố và quốc gia trong các kì thi học sinh giỏi.

Nhìn lại thành tích của năm học vừa qua để vững tin bước vào năm học mới. Năm học 2025 – 2026 với chủ đề của toàn ngành Giáo dục là “Kỷ cương – Sáng tạo – Đột phá – Phát triển”. Năm học này nhà trường tiếp tục tổ chức hiệu quả các cuộc vận động và các phong trào thi đua do ngành GD & ĐT phát động bằng nhiều hình thức mới mẻ, sáng tạo.

Nhà trường tiếp tục phát huy những thành tích đã đạt được từ năm học trước, phấn đấu đạt nhiều kết quả cao trong dạy và học, quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2025 – 2026.

Sau đây là một số hình ảnh của buổi Lễ Khai giảng năm học mới 2025 – 2026:

Ảnh và bài viết: Phạm Tùng Lộc

[CHUYÊN MỤC REVIEW SÁCH]: “VÕ THỊ SÁU CON NGƯỜI VÀ HUYỀN THOẠI” – NGUYỄN ĐÌNH THỐNG

phamtungloc — Sun, 16 Oct 2022 04:47:51 +0000

Cuốn sách “Võ Thị Sáu – Con người và huyền thoại” của tác giả Nguyễn Đình Thống.

“Mùa hoa Lê – ki – ma nở, ở quê ta miền đất đỏ. Thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng đã chết cho đời sau..”
Có lẽ khi lời bài hát ai trong chúng ta cũng không khỏi bồi hồi, xúc động. Chị Võ Thị Sáu- người thiếu nữ anh hùng của quê hương Đất Đỏ đã đi vào huyền thoại, trở thành dấu son lịch sử trong cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta.
Cuốn sách: “Võ Thị Sáu – con người và huyền thoại” của tác giả Nguyễn Đình Thống gồm 6 phần như cuốn phim tái hiện lại cuộc đời chị Võ Thị Sáu, từ tuổi thơ lam lũ trên quê hương đất đỏ Miền Đông giàu truyền thống cách mạng đến những trận đánh tàn bạo của chị cùng đồng đội, cả những giây phút mặt đối mặt trong nhà tù thực dân. Sự hy sinh anh dũng của chị là lời tố cáo đanh thép đối với sự dã man và âm mưu hèn hạ của chế độ thực dân Pháp lúc bấy giờ.

Chân Dung chị Võ Thị Sáu ngày ấy.

Có một điều đặc biệt về chị Sáu không thể không giới thiệu cùng các bạn. Đó là huyền thoại về chị Sáu được lưu truyền trong nhân dân. Họ đều tin rằng một người con gái chết trẻ và chết thiêng như vậy ắt sẽ hóa thân. Nhiều gia đình đặt bàn thờ cô Sáu ở nơi trang trọng nhất sớm tối hương khói. Và kỳ lạ hơn nữa là ở Hàng Dương – Côn Đảo hiện nay có tới 4 ngôi mộ của người nữ anh hùng. Vì sao lại như vậy thì việc đọc cuốn sách sẽ mang đến cho các bạn câu trả lời chính xác nhất.

Lời nói đanh thép của chị Sáu trước khi bị kẻ địch hành quyết.

“Võ Thị Sáu – Con người và huyền thoại” hứa hẹn sẽ là món quà tặng vô cùng quý giá, bổ ích và là món ăn tinh thần không thể thiếu được với độc giả trong cả nước đặc biệt là thế hệ thiếu niên nhi đồng. Hơn nữa cuốn sách còn mang tính giáo dục cao giúp các em thêm tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của thế hệ cha anh đồng thời còn là lời nhắc nhở các em không ngừng rèn luyện, phấn đấu hơn nữa để trở thành con ngoan,trò giỏi, là chủ nhân tương lai của đất nước.
Thực hiện bởi: Cô giáo Nguyễn Thu Trà – GVCN lớp 3A1 Trường TH Tô Hiến Thành và Ban biên tập Website Trường TH Tô Hiến Thành.

[CHUYÊN MỤC REVIEW SÁCH]: CHARLOTTE & WILBUR – E.B.WHITE

phamtungloc — Thu, 18 Aug 2022 11:25:49 +0000

Đó là một cuốn sách thiếu nhi vừa vui vẻ, vừa hài hước, vừa tràn đầy tình yêu thương, sự thủy chung, sắt son của tình bạn. Bởi thế nên ngay từ khi ra đời, đứa con tinh thần của nhà văn E.B. White nhanh chóng trở thành một trong những cuốn sách thiếu nhi bán chạy nhất trong lịch sử xuất bản nước Mỹ.

Cuốn sách thiếu nhi nằm trong tủ sách thư viện trường Tiểu học Tô Hiến Thành.

Nhà văn Eudora Welty đã đưa ra nhận xét trên tạp chí The New York Times Book Review: “Điều cuốn sách kể chính là tình bạn ở trên đời, yêu mến và bảo vệ, phiêu lưu và phép lạ, sống và chết, lòng tin và bội phản, sung sướng và đau khổ, và sự trôi đi của thời gian. Là một tác phẩm thì nó gần như hoàn hảo, và gần như kỳ diệu trong cái cách nó tựu thành.”.

Đúng vậy, Charlotte và Wilbur là cuốn sách gõ vào cánh cửa tưởng tượng của tuổi thơ, với tất cả những ai đang là trẻ nhỏ và đã từng là trẻ nhỏ. Nó mở ra một thế giới kỳ diệu mà chỉ những cô bé, cậu bé biết khóc vì chú lợn kẹ yếu ớt sắp bị giết như cô bé tám tuổi Fern mới thấu hiểu. Lắng đọng với nhiều tình tiết cảm động, như chuyện Fern đã ở bên, chăm sóc, vùi đùa khi chú lợn Wilbur còn nhỏ, cuộc gặp gỡ định mệnh và những màn giải cứu thành công của Charlotte khi mà Wilbur sắp bị người ta giết thịt, rồi cuộc chia tay cuối cùng đầy tiếc nuối giữa Charlotte và Wilbur, và tình bạn nối tiếp với những đứa con, cháu, chắt…của Charlotte sau này.

Với giọng văn ngây thơ và trong trẻo, cùng việc sắp xếp các tình huống tài tình, cứ thế các bài học về tình bạn, tình yêu thương của Charlotte và Wilbur cứ tuôn chảy nhẹ nhàng. Câu chuyện còn giúp nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ, dạy các em về lòng yêu thương mọi người, mọi vật xung quanh mình.

Sau khi đọc hết những trang sách nhiều cảm xúc ấy thì có lẽ ai ai cũng sẽ hy vọng về một tình bạn đáng có trong đời…

BAN GIÁM HIỆU

THƯ VIỆN, VĂN HÓA ĐỌC VÀ ĐẲNG CẤP QUỐC GIA

admin — Sat, 12 Jul 2014 05:39:22 +0000

Nguyễn Quang Thạch – Nhà cách mạng thư viện. Người sáng lập hệ thống tủ sách giòng họ, tủ sách phụ huynh, tủ sách giáo xứ giáo họ, tủ sách lớp em, tủ sách hậu phương quê hương chiến sĩ. Chương trình triển khai được hơn 2.200 tủ sách, xây dựng ở 25 tỉnh trên cả nước tính đến năm 2014.

Đẳng cấp của một quốc gia được đo bằng các sản phẩm khoa học, sức mạnh kinh tế và quân sự được thừa nhận. Chẳng hạn, thế kỷ 19, khi Jame Watt chế tạo ra máy hơi nước, mở đường cho công nghiệp nặng và chinh phục đại dương, nước Anh trở thành cường quốc hàng hải và xâm chiếm thuộc địa. Năm 1905, khi Nhật Bản đánh cho hải quân Nga bạt vía, đẳng cấp hải quân nước Nhật được khẳng định. Khi người Mỹ đặt chân lên mặt trăng thì một bước dài của nhân loại trong chinh phục vũ trụ được thành tựu, đương nhiên vị thế của người Mỹ đã cao lại càng lên cao trên trường quốc tế.

Đẳng cấp quốc gia không thể có trong ngày một ngày hai mà nó được hình thành trên nền tảng tinh thần dân tộc, công cuộc khai trí và các chính sách phát triển vĩ mô đúng quy luật và sáng tạo trong mỗi bước đi. Một trong những yếu tố chính quan đó là phát triển hệ thống thư viện, khuyến khích người dân đọc sách nhằm kiến tạo văn hoá đọc trên bình diện xã hội.

Vai trò của thư viện

Khi viết về tống thống thứ 3 của Hoa Kỳ, ông Nguyễn Cảnh Bình-giám đốc nhà sách Alpha đã nêu lên “Và Jeffferson đã làm gì? Ông đã cho xây dựng Trường Đại học Virginia, cải cách hệ thống giáo dục, nỗ lực phát triển hệ thống thư viện rộng khắp. Ông đã tặng toàn bộ thư viện 6000 cuốn sách hay nhất, hữu ích nhất của mình cho thư viện Quốc hội Mỹ và lan toả ý tưởng phát triển một hệ thống thư viện khắp cả nước.”. Một thời gian ngắn sau khi lập quốc, người Mỹ đã xem giáo dục là quốc sách hàng đầu để phát triển đất nước và hệ thống thư viện rộng khắp được thiết lập nhằm tạo nên xã hội khai phá tri thức, đặt nền tảng cho một xã hội sáng tạo, cường thịnh và bền vững.

Cũng bị ảnh hưởng bởi tư tưởng Khổng giáo như Việt Nam, nhưng người Nhật đã phi Hán hoá và thoát Á vô cùng ngoạn mục tạo nên nước Nhật văn minh và cường thịnh bậc nhất thế giới. Bởi lẽ, cách đây vài thế kỷ, người Nhật đã phát triển hệ thống trường công và tư trên cả nước để thúc đẩy giáo dục, thậm chí các vương, tướng của Nhật Bản còn lồng ghép việc đọc sách vào tinh thần võ sĩ đạo. Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Xanh viết:

“Vì sao có những con số khủng về giáo dục và văn hoá đọc của một dân tộc vốn là võ sĩ?

Năm 1615 tướng quân Tokugawa Ieyasu, sau khi bình định gần ba trăm bang (han), đã truyền lệnh cho tất cả các đại danh đứng đầu các bang (daimyō), và cho các võ sĩ rằng (Điều 1): “Bun bên tay trái, Bu bên tay phải”. Bun là văn, còn bu là võ, từ đó bushi là võ sĩ, bushido là võ sĩ đạo. Tức “quyển sách bên tay trái, thanh gươm bên tay phải”. Và văn đi trước võ để có sự trị nước lâu bền. Võ sĩ là giai cấp cầm quyền ở Nhật Bản, trở thành giai cấp có học, và rất thấm nhuần văn hoá khổng giáo”

Giữa thế kỷ 19, Nhật hoàng Minh Trị thực hiện cải cách đất nước, và các bậc đại trí của đất nước này như ông Fukuzawa Yukichi-tác giả của cuốn Khuyến học đã đi đầu trong việc dịch thuật và truyền bá tư tưởng phương Tây vào Nhật Bản, đương nhiên họ đã xây dựng nên kênh truyền bá tri thức đến nhiều tầng lớp. Một số bạn Nhật Bản đã chia sẻ “vào đầu thế kỷ 20, trường học của họ đã có hệ thống thư viện khá tốt và việc khuyến đọc như là một phần quan trọng của xã hội. Hiện nay, trẻ em Nhật Bản luôn khuyến khích đi học sớm hơn giờ học để dành 30 phút đến 1 giờ đồng hồ đọc sách”.

Singapore là một quốc gia non trẻ về thời gian nhưng họ đã đi quá xa và vượt xa những quốc gia khác về mọi mặt. Ngay khi mới lập quốc, những nhà hoạch định chính sách đã xem giáo dục là lĩnh vực được ưu tiên trước nhất. Thời đó với hơn 2 triệu dân và hiện nay là 5 triệu, Singapoe đã thiết lập ra hệ thống thư viện gồm Thư viện quốc gia, thư viện vùng, thư viện cộng đồng, thư viện cộng đồng dành cho trẻ em, thư viện hàn lâm và các thư viện chuyên ngành khác.

Nước Anh là cha đẻ của nhiều chủ thuyết. Sự đọc của dân tộc Anh gắn liền với thư viện gia đình, hàng ngày mọi người quây quần bên nhau và một thành viên trong gia đình đọc sách cho cả nhà cùng nghe. Sự lũy kế tri thức trên bình diện lớn đã hình thành cho người Anh có được sự nhanh nhạy và trực cảm khoa học hàng đầu thế giới. Sự đọc của người Anh đã giúp họ sử dụng chủ nghĩa kinh nghiệm hiệu quả và cũng thoát khỏi chủ nghĩa kinh nghiệm bằng những phát minh trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Họ tiên phong tạo nên cuộc cách mạng công nghiệp, chinh phục đại dương, lập thuyết và ứng dụng các mô hình kinh tế…

Tham chiếu sự phát triển của các quốc gia chúng ta thấy rằng quốc gia nào có hệ thống thư viện phát triển, quốc gia đó cường thịnh. Bởi thế, thư viện là xương sống thúc đẩy sự phát triển của một quốc gia. Nó là hạ tầng cứng tối thiểu để kiến tạo hạ tầng mềm cho sự sáng tạo, các phát kiến và giá trị nhân văn trong tâm hồn dân chúng. Thư viện là công cụ hình thành văn hoá đọc cho một quốc gia.

Văn hoá đọc

Trong năm 2012, tôi đã dành khá nhiều thời gian quan sát một số bà mẹ đưa những đứa con 3-5 tuổi đến thư viện Đông Tây đọc sách cho con của họ nghe. Điển hình, thính giả Hương Anh 3 tuổi đã tự vào kệ sách của thư viện lấy sách đưa cho mẹ đọc và ngồi nghe chăm chú. Mẹ Hương Anh là giáo viên dạy toán rất ham đọc sách, cô Hương chia sẻ: “từ hồi học lớp 2, em đã mê mẫn với những cuốn sách truyện. Từ đó đến nay, ngày nào em cũng dành thời gian vài giờ đồng hồ để đọc sách”.

Thói quen đọc của mỗi con người được hình thành và bền vững nếu từ nhỏ chúng ta có cơ hội tiếp cận sách và được khuyến khích đọc sách. Như trường hợp bé Hương Anh và cô giáo Hương, việc đọc của mẹ đã tạo thói quen được nghe đọc rồi sẽ tự đọc của con, hệ quả này không thuộc tính di truyền mà là thói quen được tạo bởi sự giáo dục và khuyến đọc của người mẹ.

Cũng giống như các loại hình văn hoá khác, văn hoá đọc là biểu thị hành vi và thói quen đọc của số đông dân chúng. Tuy nhiên, văn hoá đọc của một quốc gia, phải được xét trên bình diện quốc gia, khi phần đông dân chúng có thói quen đọc sách thì quốc gia đó mới có văn hoá đọc.

Xin trích dẫn ý kiến của nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Xanh trong một bài viết về người Nhật “Biết được văn hoá đọc và giáo dục của Nhật Bản phát triển từ 300 năm trước, chúng ta chắc không còn quá ngỡ ngàng trước sự trỗi dậy mạnh mẽ và đột ngột của Nhật Bản, nhưng vẫn phải cực kỳ ngạc nhiên và ngã mũ nhiều lần trước dân tộc văn hoá này. Darwin nói ở đâu đó, rằng Nhật Bản là một kỳ quan thế giới. Đối với người Nhật, đọc sách là để khai minh, vươn lên bằng thiên hạ. Đọc sách là thuộc tính của một dân tộc văn hoá có ý thức để không ngừng phát triển và hoàn thiện mình”.

Văn hoá đọc của một quốc gia được tạo bởi thói quen đọc sách của số đông dân chúng, được dân chúng xem như là nhu cầu hàng ngày của mình. Văn hoá đọc gắn liền với thư viện và cơ hội tiếp cận sách ở khắp mọi nơi của người dân. Hiển nhiên rằng, văn hoá đọc là biểu thị dân trí của một quốc gia. Khi dân trí cao thì người dân đọc sách khắp mọi nơi như người Châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Singapore.

Đẳng cấp quốc gia – Đẳng cấp của nhiều cá nhân?

Đẳng cấp hay giá trị của một cá nhân được khẳng định thông qua sản phẩm mà cá nhân đó tạo nên và cống hiến cho đất nước, cho nhân loại. Không có một phát minh hay một sản phẩm có giá trị nào lại không dựa trên nền tảng thu nhận tri thức từ sách.

Trong truyện cổ của Do Thái có ý “Con người hơn con vật ở chỗ biết đọc”. Người ta nói vậy là hàm ý khuyến khích con người đọc, đọc để lĩnh hội tri thức, để khai phóng, để hình thành tự do cá nhân, đặc biệt sự đọc giúp chúng ta thoát khỏi định kiến đám đông để sáng tạo cống hiến cho đồng loại của mình. Người Do Thái đến bất cứ quốc gia nào thì quốc gia đó có phát kiến, họ đã ẵm nhiều giải Nobel hơn những nhóm người khác. “Con người hơn con vật ở chỗ biết đọc” như là tuyên ngôn của người dân Do Thái cổ xưa, nó đã đi vào “gen” của họ, làm nên những bộ não Do Thái xuất chúng ở trong mọi thời đại.

Aristotle, Plato, Socrates và thuyết luận của họ giúp nhận loại biết đến Hy Lạp cổ xưa; kịch gia Shakespeare, nhà vật lý Newton, nhà phát minh Jame Watt, kinh tế gia Keynes, người đàn bà thép Thatcher…đã làm cho chúng ta ngưỡng mộ người Anh; nhà phát minh tài ba Thomas Edisom, tỷ phú Bill Gate…làm cho nước Mỹ được tôn trọng.

Như vậy, đẳng cấp của một quốc gia được tạo nên bởi đẳng cấp của những cá nhân trong quốc gia đó.

Đẳng cấp của quốc gia?

Trong cuốn Tầng bậc tinh thần “The Spirit Level” của Richard Wilkinson và Kate Pickett, người ta phân loại các quốc gia và tầng bậc tinh thần quốc gia dựa vào các yếu tố như an sinh xã hội, tỷ lệ tội phạm, mức độ bạo lực, tự do ngôn luận, mức độ tham nhũng, bình đẳng giới, khoảng cách giàu nghèo…Chung quy lại, công bằng xã hội và phát triển bền vững, là điều quan trọng khẳng định tầng bậc tinh thần của một quốc gia.

Cuốn sách đã chỉ rõ rằng quốc gia nào có nền giáo dục phát triển, song hành với nó là hệ thống thư viện rộng khắp và người dân đọc sách khắp mọi nơi thì quốc gia đó có chế độ chính trị dân chủ, có nền giáo dục khai phóng con người, có tự do ngôn luận, có an sinh xã hội công bằng… Đương nhiên đẳng cấp quốc gia đó được khẳng định.

Việt Nam cần làm gì để khẳng định đẳng cấp của mình?

Người Việt muốn được tôn trong và được coi là có đẳng cấp quốc gia và tầng bậc tinh thần sau 20-50 năm thì ngay từ bây giờ việc đọc sách của người dân cần được ưu tiên trước nhất, song song với cải cách giáo dục theo hướng Châu Âu và Mỹ. Việc đọc sách phải tuyên truyền đến từng người dân với tần suất cao để người dân tự ý thức được vai trò và tầm quan trọng của sách và lĩnh hội tri thức từ sách phục vụ đời sống của chính họ. Ở cấp trường học, thư viện của trường phải mở rộng đến các lớp học để học sinh tự quản và tự phục vụ. Ở cấp cộng đồng, nhà nước cần xây dựng hệ thống thư viện đến cấp thôn xóm. Ủng hộ khu vực dân sự như dòng họ, xứ đạo, nhà chùa xây dựng các tủ sách. Đặc biệt, hệ thống chính

trị cần xem việc đọc sách của người dân như là một hệ giá trị trong quá trình xây dựng đất nước. Khi việc đọc sách và sáng tạo được khuyến khích ở khắp mọi nơi thì xã hội sẽ tự hình thành ra những tầng bậc tinh thần để những công dân tiệm cận các giá trị tinh thần đó.

Bất cứ quốc gia nào xây dựng được hệ thống Thư viện rộng khắp đến từng tay người dân kiến tạo thói quen đọc sách cho phần đông dân chúng để hình thành văn hoá đọc, song song với phát triển giáo dục chính thống trên nguyên tắc khai phóng tư tưởng công dân, thúc đẩy tự do cá nhân và sáng tạo, quốc gia đó sẽ tạo được đẳng cấp cho mình sau 20-50 năm. Nhật Bản và Singapore là những ví dụ điển hình.

Nguyễn Quang Thạch (VHNA)

Tài liệu tham khảo:

The Spirit Level

Trí tuệ dân tộc Anh

Nhật Bản: mặt trời mọc từ những trang sách

Tại sao người Nhật mê đọc sách ?

Nguồn: https://www.facebook.com/notes/sách-hóa-nông-thôn-việt-nam/thư-viện-văn-hoá-đọc-và-đẳng-cấp-quốc-gia/486906724703862